Zubiko agurea

Z U B I K O  A G U R E A

Ernest Hemingway (1899 – 1961)

 Zubiko agurea Espainiako Gerra Zibilean dena galdu duen gizon baten istorio hunkigarria da. Dena, edo hobeto esanda, ia dena, itxaropena ez baitu oraindik galdu. Gaurkoan itzuli dugun Hemingwayren ipuin laburra 1938an argitaratua izan zen, The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories antologiaren barnean. Zazpi hamarkada luze igaro dira geroztik, baina gaur goizean Siria, Palestina, Ukraina edota Afganistango auskalo zein zubitan zegoen agure baten istorioa izan zitekeen, dena galdu arren itxaropen izpi bat geratzen zaion agure batena.

fifthbook

Errepidearen alboan altzairuzko armazoidun antiojoak eta hautsez beteriko arropak zituen agure bat zegoen eserita. Pontoi-zubi batek ibaia zeharkatzen zuen, eta gurdiak, kamioak eta gizon-emakume eta haurrak bertatik igarotzen ari ziren. Zubia gurutzatu ondoren, mandoek tiratutako gurdiek balantzaka igotzen zuten ibaiertza, eta soldaduek gurpileko erradioak bultzatuz laguntzen zuten. Kamioiek kirrinka egiten zuten gora egitean, lehenak izateko ahaleginetan, eta nekazariek pixkanaka egiten zuten aurrera, hautsetan orkatiletaraino ondoratuz. Baina agureak eserita jarraitzen zuen, mugitu gabe. Nekatuegi zegoen aurrera jarraitzeko. Nire egitekoa zen zubia gurutzatzea, beste aldea ikuskatzea eta etsaia noraino iritsi zen jakitea. Hori egin eta atzera itzuli nintzen, zubian barrena. Orduan gurdi gutxiago eta oinezko bakan batzuk besterik ez zeuden, baina agurea han zegoen oraindik ere.

— Nongoa zara? —galdetu nion.

— San Carlosekoa —esan, eta irribarre egin zuen.

Hori zen haren jaioterria, eta, horregatik, atseginez aipatu eta irribarre egin zuen.

— Abereak zaintzen nituen —azaldu zuen.

— A! —esan nuen, erabat ulertu gabe.

— Bai —esan zuen—, han egoten nintzen abereak zaintzen, badakizu. San Carlos hiria uzten azkena izan nintzen.

Ez zuen ez artzain, ez behizain itxurarik, eta haren hautsez beteriko arropa beltzei, hautsez beteriko aurpegi grisari eta altzairuzko armazoidun antiojoei begiratu nien, eta esan nuen:

— Ze abere ziren?

— Era askotako abereak —esan eta burua astindu zuen—. Bakarrik utzi behar izan nituen.

Zubiari eta Afrika zirudien Ebroren deltako paisaiari begira nengoen, etsaia ikusi arte zenbat denbora igaroko zen nire buruari galdetuz, eta aldi berean, adi, kontaktu izeneko gertaera betidanik misteriotsuaren lehen seinale-hotsak noiz entzungo, eta agurea han zegoen oraindik ere, eserita.

— Ze abere ziren? —galdetu nion.

— Guztira hiru —azaldu zuen—. Bi ahuntz eta katu bat, eta gero lau uso bikote.

— Eta bakarrik utzi behar izan zenituen? —galdetu nion.

— Bai, artilleriarengatik. Kapitainak joateko esan zidan, artilleriarengatik.

— Eta ez duzu familiarik? —galdetu nion, zubiaren urruneko bukaerari so, non azken gurdi bakanek ibaiertzeko aldapa azkar batean jaisten zuten.

— Ez —ihardetsi zuen—, bakarrik aipatutako abereak. Katua, noski, ongi egongo da. Katu batek bere burua zain dezake, baina ez dut imajinatu ere egin nahi gainontzekoak nola moldatuko ziren.

— Ze ideia politiko dauzkazu? —galdetu nion.

— Ez dut ideia politikorik —erantzun zuen—. Hirurogeita sei urte ditut. Hamabi kilometro egin ditut honaino, eta uste dut orain ezin dudala aurrera jarraitu.

— Hau ez da geratzeko leku aproposa —azaldu nion—. Jarraitzeko gai bazara, aurrerago gurdiak daude, Tortosaruntz doan bidea adarkatzen den tokian.

— Pixka bat itxarongo dut —esan zuen—, eta gero abiatuko naiz. Nora doaz gurdiak?

— Bartzelona aldera —ihardetsi nuen.

— Ez dut ezagunik inguru horietan —esan zuen—, baina mila esker. Mila esker berriz ere.

Ezer ulertuko ez balu bezala eta nekatu antzera begiratu ninduen, eta, ondoren, bere kezkak norbaitekin partekatu beharrean, esan zuen: «Katua ondo egongo da, ziur nago. Ez dago katuarengatik zertan kezkatu. Baina besteak. Tira, zer pentsatzen duzu besteei buruz?»

—Bada, ziurrenik ondo moldatuko ziren.

— Zuk uste?

— Zergatik ez? —esan nuen, ibaiertza urrunean begiztatuz, non jada ez zegoen gurdirik.

— Baina zer egingo zuten artilleriaren azpian, niri artilleria zela-eta ospa egiteko esan bazidaten?

— Usoen kaiola zabalik utzi zenuen?

— Bai.

— Orduan hegan egingo zuten.

— Bai, ziurrenik hegan egingo zuten. Baina besteak. Hobe da besteengan ez pentsatzea —esan zuen.

— Indarberritu baldin bazara, joan egingo naiz —presatu nintzen—. Altxa eta saiatu ibiltzen.

— Mila esker —esan zuen eta zutitu, dilin-dalan egin, eta ostera hautsaren gainean eseri zen.

—Abereak zaintzen nituen —esan zuen indarge, baina oraingoan ez zidan niri hitz egiten—. Abereak zaintzen nituen, besterik ez.

Ez zegoen zereginik harekin. Pazko-igandea zen eta faxistak  aurrera egiten ari ziren Ebroruntz. Egun ilun eta hodeitsua zen, zeru baxukoa, eta, hortaz, ez zebilen hegazkinik. Hori eta katuek bere burua zain dezaketela jakitea zen agure horrek inoiz edukiko zuen zorte on guztia.

Maddalen

One thought on “Zubiko agurea

  1. Pingback-a: Ehungarrenez | Berbaratza

Zer deritzozu?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s